|
در مورد سفر - تاریخ - مردم شناسی
|
پیکره های گلی مربوط به حدود ۵۰۰۰ سال پیش
الواح مربوط به داریوش به خط میخی
حلقه طلایی که بر آن به خط ایلامی نام پسر کوروش حک شده است .
اشیاء به نمایش در آمده در موزه فوق العاده هستند ( البته به گمان من ) و البته منحصر به فرد و ظاهرا بسیاری از اشیاء گرانبهای دیگر را ، بخاطر نبود امکانات امنیتی نمیتوانند به نمایش بگذارند و تنها در انبار نگه میدارند !!
توضیحات در مورد هر شی در حداقل خود نوشته شده و راهنمایی بازدید کنندگان هم چندان کامل بنظر نمیرسد .
فضای موزه هم به شکلی است که تمرکز را میگیرد و زود خسته میشوید . شکل قرار گرفتن قفسه ها و پنجره ها و بازتابش نور و کف سالن امکان عکس برداری را مشکل میکند .
ای کاش فضاسازی مناسبی میکردند و با تابش نورهای مختلف جلوه ای می بخشیدند. کاری که در دیگرموزه های کشورهای دیگر معمول است .
با تمام این نقصانها موزه ایران باستان دیدنی است . آن هم چند باره .
تصاویر و خطوط مصر باستان در پایین پای مجسمه داریوش که توسط هنرمندان مصری کنده کاری شده .
یکی از ستونهای مجموعه کاخهای تخت جمشید که به موزه انتقال یافته . سر ستون و پایین ستون کامل است ولی قسمت میانی آن کوتاه شده تا در تالار موزه جای بگیرد . سر ستون دو گاو هستند که پشت به یکدیگر قرار گرفته اند و الوارهای چوبی سقف بر روی انها قرار میگرفته .
طرح ساختمان وزارت امور خارجه ( که در نزریکی موزه قرار دارد ) بر گرفته از معماری تخت جمشید است . شکل کامل ستونها را در آنجا هم میتوانید ببینید .( و پیشنهاد میکنم با توجه به فاصله نزدیک ، حتما سری هم به آنحا بزنید و از محوطه باغ ملی ، سر در آن و بنای وزارت خارجه دیدن کنید )
اینهم قسمتی از پلکان تخت جمشید است با تصاویر حجاری شده مهمانانی که همراه با هدایای خود از نقاط مختلف کشور در نوروز به دیدن پادشاه می آمدند . نوع لباس و هدایا کاملا مشخص است . در کتابها نام این اقوام و نام هدایای ایشان آمده است . معماری پله ها به جهت ارتفاع هر پله بسیار جالب توجه است . ارتفاع پلکان بگونه ایست که تمام نجبا و بزرگان بتوانند به راحتی ودر عین حفظ وقار و شئوناتشان از آن بالا بروند. البته بعضی گفته اند ارتفاع پله ها بگونه ای بوده که بتوان با اسب به راحتی از آن بالا رفت که با توجه به نوع مراسم و قداست مکان و زمان این نظر چندان درست بنظر نمیرسد .
و مجسمه داریوش که کار هنرمندان مصری است و بعضی اعتقاد داردند بر اثر ریخت آوار ، سر آن جدا شده و بعضی هم آنرا عمدی دانسته و توسط سپاه اسکندر می دانند .
طبقه همکف موزه مربوط میشود به آثار پیش از اسلام که به ترتیب از دوره پارینه سنگی و تمدنهای پیش از ورود آریای ها تا مادها و هخامنشی ها و سلوکی ها ، اشکانیان و ساسانیان در قفسه های مختلف قرار گرفته اند .
به علت محدود بودن فضای نمایشی موزه و حجم بسیار زیاد آثار ، گاه بعضی آثار بصورت چرخشی به نمایش گذاشته میشوند و اینگونه است که ممکن است در بازدید های مختلف ، فرد بتواند اشیاء متنوعی را ببیند و این خود یکی از دلایلی است که موزه ایران باستان را هر از چندی باید دید .
اثار به نمایش درامده هم بسیار متنوع هستند . از سنگ مادر و ابزار های سنگی دوران پارینه سنگی تا انواع مجسمه ها و ظروف سفالی مربوط به پیش از ورود آریایی ها و انواع ابزارهای فلزی و حتی قطعاتی از تخت جمشید .


اشیایی که هرکدام انسان را کاملا بهت زده می کنند و اسرار آمیز به نظر می رسند .

حدث بزنید قدمت آنرا ؟
10 هزار سال ؟ 15 هزار سال ؟ 30 هزار سال ؟
50 ؟ 100؟ 400 ؟
سنگ که از بستر رودخانه کش افرود خراسان بدست آمده و مجموعه آثار بدست آمده از آن منطقه متعلق به حدود 800 هزار سال پیش است .
800 هزار سال پیش . میتوانید در ذهن خود تصور کنید ؟ برای من که خیلی سخت است .
به عبارت دیگر باید قبول کنیم که انسانهایی بصورت اولیه ، 800 هزار سال پیش از این ( 300 هزار سال پیش از کشف آتش ) در منطقه خراسان فعلی ، زندگی می کرده اند !!!!

در ابتدا برای آشنایی بیشتر قسمتهایی از جزوه این ترم موزه داری را می نویسم تا توضیح کلی در مورد تاریخچه موزه باشد .

در سال 1900 میلادی بین دولت ایران و فرانسه قرار دادی بسته شد که به موجب آن انحصار کاووش در تمام نقاط ایران به دولت فرانسه واگذارشد . 30 سال بعد به دلیل انکه این قرار داد بطور کامل به نفع دولت فرانسه بسته شده بود ، لغو گردید و قرارداد جدیدی بین ایران و فرانسه منعقد شد . به موجب این قرار داد جدید 10 شی نفیسی که از کاووشها بدست می آمد به ایران تعلق داشت و کلیه آثار معماری نیز در مالکیت ایران باقی می ماند و سایر اشیاء بدست آمده بطور مساوی بین ایران و فرانسه تقسیم می شد . انعقاد این قرار داد باعث شد که ساخت محلی برای نگهداری این اشیاء ضرورت پیدا کند . از این رو آندره گدار معمار فرانسوی موظف شد که مکانی را برای ایجاد موزه تعیین کند . این معمار فرانسوی پس از مطالعات لازم ، نبش خیابان 30 تیر فعلی را به عنوان مکان موزه انتخاب کرد و طرح آن را کشید و توسط حاج عباس قلی معمار باشی موزه ایران باستان ساخته شد. سردر ورودی موزه به تقلید از کاخ کسری با آجر مرمر وبه همان سبک طراحی و شاخته شده است . موزه در سال 1315 افتتاح شد و در سال 1316 رسما آغاز به کار کرد .
آثار به نمایش گذاشته شده در موزه بصورت تقدم و تاخر تاریخی است . به عبارت دیگر در این موزه آثار پارینه سنگی ، آثار بدست آمده از محوطه های باستانی ، آثار ایلام ، مفرغ های لارستان ، آثار ماد ، هخامنشی ، سلوکی ، اشکانی و ساسانی و به ترتیب زمان در معرض دید قرار گرفته اند .
این موزه که به عنوان موزه مادر شناحته می شود ، جزء غنی ترین موزه های خاورمیانه است .